Quy trình phát triển

Như việc phát triển phần mềm truyền thống, quy trình phát triển website cũng được chia ra thành nhiều bước khác nhau. Điều này có thể giúp nhóm làm việc hiệu quả, và các tiêu chuẩn và thủ tục có thể được thông qua để đạt được chất lượng cao nhất. Bài viết này giải thích các bước phát triển được sắp xếp trình bày như là một quy trình thực hiện dự án web trên thực tế. Đây chỉ là phần hướng dẫn để giúp bạn hiểu được một quy trình được thực hiện như thế nào. Các bước có thể khác nhau tùy theo mỗi ứng dụng. Các bạn có thể gởi cho tôi biết ý kiến của các bạn về bài viết này theo địa chỉ: info@myvisualmall.com

Lưu ý: Trong bài viết này, các từ website, ứng dụng web, ứng dụng trên nền web và Intranet/extranets có thể dùng thay thế lẫn nhau.

Một quy trình phát triển hệ thống có thể theo một số các chuẩn hay khung, phương pháp, công cụ tạo mô hình và ngôn ngữ cụ thể của công ty. Chu trình sống của việc phát triển phần mềm thông thường bắt đầu bằng một số các tiêu chuẩn đặt ra để thỏa mãn được các nhu cầu của bất kỳ nhóm phát triển nào. Giống như phần mềm, website cũng phải được phát triển với các cách thức đó nhưng với một số thay đổi và một số yếu tố thêm vào quy trình phát trỉển phần mềm hiện có. Chúng ta hãy xem các bước có liên quan trong việc phát triển website.

1. Phân tích:

Một khi khách hàng bắt đầu thảo luận các yêu cầu của họ, nhóm sẽ phải phân tích đâu là yêu cầu chủ đạo. Vì website sẽ trở thành một phần của hệ thống, nên nó cần phải được phân tích đầy đủ rằng làm thế nào website có thể giúp hệ thống hiện tại và làm thế nào website có thể giúp doanh nghiệp. Hơn nữa việc phân tích còn phải trải bao quát hết các khía cạnh đặc biệt là làm thế nào website có thể kết hợp với hệ thống hiện tại. Điều quan trọng đầu tiên là phải tìm ra thính giả phù hợp. Thế nên, tất cả phần cứng, phần mềm, nhân lực và dữ liệu đều phải được xem xét kỹ trong suốt quá trình phân tích. Ví dụ, nếu một công ty XYZ đang cần một website để đăng tải các chi tiết về nhân lực của họ lên mạng, nhóm phân tích sẽ phải cố sử dụng triệt để những dữ liệu hiện có về nhân lực của cơ sở dữ liệu hiện tại. Việc phân tích phải được thực hiện theo cách ít tốn thời gian và thông tin nhanh chóng. Nhóm nên quan tâm đến việc phân tích lợi ích và chi phí và khi kế hoạch cho dự án đã đưa ra thì nó phải rất sát với thực tế. Để đạt được điều này, người phân tích phải tham vấn người thiết kế, người phát triển và người thử nghiệm để thống nhất được một kế hoạch sát thực tế. Do đó việc phân tích phải được thực hiện với sự đóng góp nỗ lực của cả nhóm.

Đầu vào: Sưu liệu phỏng vấn khách hàng, thư và tài liệu hỗ trợ từ phía khách hàng, các ghi chú thảo luận, chat trực tuyến, các đàm thoại qua điện thoại, các website/ứng dụng mẫu, v.v...
Đầu ra: 1. Kế hoạch làm việc, 2. Chi phí liên quan, 3. Các yêu cầu từ nhóm, 4. Yêu cầu phần cứng, phần mềm, 5. Các tài liệu hỗ trợ, 6. Hợp thức hóa sưu liệu.

2. Xây dựng chi tiết kỹ thuật

Sưu liệu kỹ thuật phải được đưa ra bằng cách đề cập tới mỗi và mọi yếu tố yêu cầu. Chẳng hạ nếu sản phẩm là một website thì các module của site bao gồm layout chung, site navigation, và các phần động của site phải được liệt ra chi tiết. Đối với các dự án lớn hơn thì sẽ phải cần có mức độ tư vấn cao hơn từ doanh nghiệp để có được các yêu cầu kỹ thuật chi tiết từ họ. Sau khi xem lại và chấp nhận sưu liệu kỹ thuật thì phải chuẩn bị một kế hoạch đề xuất, phát thảo ra phạm vi của dự án bao gồm trách nhiệm, mốc thời gian và chi phí.

Đầu vào: Các báo cáo từ nhóm phân tích
Đầu ra: Sưu liệu kỹ thuật hoàn chỉnh gởi cho các cá nhân và đại diện của khách hàng.

3. Thiết kế và phát triển

Sau khi xây dựng sưu liệu kỹ thuật hoàn chỉnh, phải chờ sự xác nhận về các vần đề: tiền đặt cọc, và tư liệu nội dung, hình ảnh từ khách hàng mà bạn muốn đưa vào dự án. Thông thường thì đó là các layout và navigation được thiết kế dưới dạng mô hình mẫu.
Một số khách hàng chỉ quan tâm đên một mô hình mẫu hoạt động đầy đủ chức năng. Trong trường hợp này chúng ta cần phải cho họ dùng thử tương tác với ứng dụng hoặc website. Nhưng hầu hết các trường hợp khách hàng chỉ cần xem 2 hoặc 3 trang thiết kế có hình ảnh và navigation là đủ.
Có thể có nhiều gợi ý và thay đổi từ phía khách hàng, và tất cả những thay đổi này đều nên phải cố định trước khi chuyển san giai đoạn kế tiếp. Việc chỉnh sửa có thể được hiển thị lại thông qua web cho khách hàng xem.
Khi cần, các góp ý của khách hàng, ý kiến phản hồi và sự chấp thuận của khách hàng có thể được trao đổi thông qua e-mail, fax và điện thoại.
Trong suốt giai đoạn thiết kế nhóm sẽ phát triển các kế hoạch test và các thủ tục cho việc đảm bảo chất lượng. Cần phải có được sự chấp thuận của khách hàng đối với các kế hoạch thiết kế và kế hoạch dự án.
Song song, nhóm thiết kế cơ sở dữ liệu phải bàn bạc và hiểu được yêu cầu và phát triển cơ sở dữ liệu với các cấu trúc dữ liệu và dữ liệu mẫu.

Đầu vào: lưu liệu kỹ thuật hoàn chỉnh
Đầu ra: Bản thiết kế site với các template, hình ảnh và mô hình mẫu.

4. Biên tập nội dung:

Giai đoạn này là phần cần thiết chính của website. Có nhiều nhà phát triển nội dung chuyên nghiệp có thể viết những nội dung có liên quan hoặc các công nghiệp chuyên biệt cho website. Người viết nội dung có thể dùng template để gắn nội dung vào. Việc kiểm tra ngữ pháp và chính tả cũng phải được thực hiện trong giai đoạn này. Bước này để đảm bảo nội dung đáp ứng được tiêu chuẩn biên tập cao.

Đầu vào: template đã được thiết kế
Đầu ra: website có nội dung

5. Coding

Giai đoạn này tới lượt các lập trình viên gắn các đoạn mã vào mà không cần phải xáo trộn design. Không giống như kiểu thiết kế truyền thống, người phát triển phải biết giao diện và code không được xáo trộn giao diện của site. Do dó người phát triển phải hiểu bản thiết kế và navigation. Nếu site động thì code phải tận dụng tối đa template. Người phát triển nên tham khảo người thiết kế để hiểu được bản thiết kế. Người thiết kế cần phải thiết kế các nút đồ họa để người phát triển dùng bất kỳ khi nào cần, đặc biệt là khi dùng các nút trong form. Nếu một nhóm các người phát triển làm việc họ nên sử dụng CVS để kiểm soát các mã nguồn. Nhóm coding cần có một kế hoạch test cũng như các tài liệu kỹ thuật. Chẳng hạn người dùng Java có thể dùng Java Doc để phát triển tài liệu của họ để hiểu được các dòng mã. Tài liệu cho người dùng cuối cũng phải được chuẩn bị bởi nhóm coding, tài liệu này sẽ giúp người viết tài liệu kỹ thuật hiểu để viết hướng dẫn sử dụng.

Đầu vào: site với các forms và tài liệu kỹ thuật cần thiết
Đầu ra: Các chức năng hoạt động với cơ sở dữ liệu, tài liệu coding

6. Kiểm tra

Không như phần mềm, các trình ứng dụng web cần phải kiểm tra rất kỹ, vì các trình ứng dụng này luôn phải hoạt động trong một hệ thống nhiều người dùng với một băng thông hạn chế. Một số yếu tố cần phải test là intergration testing, stress testing, scalability testing, load testing, resolution testing và cross-browser compatiblity testing. Cả test tự động lẫn test bằng tay để phải được thực hiện mà không gặp trục trặc gì. Ví dụ cần phải test khả năng tải các đối tượng đồ họa nhanh và tính toán thời gian tải của chúng, điều này quan trọng đối với bất kỳ website nào. Có nhiều công cụ test giúp chúng ta test chương trình. Chẳng hạn người phát triển ASP có thể dùng công cụ Web Application Test Tool của Microsoft để test trình ứng dụng ASP, đây là công cụ miễn phí có thể download từ site của Microsoft.
Sau khi test xong tất cả thì cần phải có một live test. Sau đó sau khi upload site thì cũng nên có một kỳ test toàn diện (chẳng hạn test các link...)

Đầu vào: website, chi tiết kỹ thuật yêu cầu, tài liệu hỗ trợ, chi tiết kỹ thuật và tài liệu kỹ thuật.
Đầu ra: website không còn lỗi, báo cáo test, bảng log ghi lại các lỗi, các buổi họp thường xuyên giữa người phát triển và người thiết kế.

7. Quảng bá

Giai đoạn này chỉ có thể áp dụng cho website chứ không cho phần mềm. Việc quảng bá cần sự chuẩn bị các thẻ Meta, các phân tích hằng và gửi các địa chỉ URL lên các bộ máy tìm kiếm và thư mục. Việc quảng bá này phải là một quá trình thực hiện thường xuyên vì các bộ máy tìm kiếm luôn thay đổi. Việc cập nhật các đường link 2 tháng một lần là việc nên thực hiện. Nếu khách hàng hài lòng, việc cập nhật này sẽ được tính phí thêm.

Đầu vào: nội dung site, thư điện tử của khách hàng đề cập về vấn đề cạnh tranh
Đầu ra: Site đã được cập nhật với các thẻ Meta

8. Bảo trì và cập nhật:
Tất cả các website đều cần phải cập nhật để nội dung luôn mới. Trong trường hợp này, chúng tôi cần phải phẩn tích lại và tất cả các bước phải được thực hiện lại từ dầu. Lỗi phát hiện sẽ được sửa chữa trong suốt quá trình bảo trì. Ngay khi website của bạn đi vào hoạt động, chương trình quảng bá và bảo trì, cập nhật và quản lý nội dung, các báo cáo hoạt động của site, huấn luyện và theo dõi đội ngũ là những việc cần phải thực hiện tùy theo độ phức tạp của site và nhu cầu của tổ chức.

Đầu vào: Website/ứng dụng, nội dung/chức năng cần cập nhận, báo cáo phân tích lại.
Đầu ra: Ứng dụng đã được cập nhật, tài liệu hỗ trơ cho đội ngũ lập trình.

Các bước đề cập trên có thể thay đổi tùy theo ứng dụng web hay phát triển web, có thể một số bước không phù hợp với một ứng dụng nào đó. Điều này phụ thuộc vào chi phí và thời gian thực hiện dự án. Thông thường, nếu website chạy trong mạng Intranet thì không cần thiết phải có bước quảng bá website. Điều này sẽ rất tốn kém khi thực hiện dự án theo quy trình trên nếu công ty bạn có quy mô nhỏ.

Tham khảo: